• Thứ Năm - 20/10/2016
    Suốt nhiều năm qua, tập thể nữ cán bộ Khoa Sinh học thuộc Trường đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN “vừa đảm việc nhà, vừa giỏi việc trường”. Bên cạnh việc làm tròn vai trò người phụ nữ trong gia đình, các chị đã tích cực tham gia công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học, đóng góp trong nhiều lĩnh vực đời sống xã hội và mới đây, tập thể xuất sắc này vinh dự được nhận Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2016.

     

    TS Lê Quỳnh Mai hướng dẫn sinh viên thực hành kỹ thuật di truyền

    “Bén duyên” với khoa học

    Chúng tôi có mặt từ sáng sớm tại Trường đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN. Phải mất khá nhiều thời gian, chúng tôi mới hẹn được TS. Lê Quỳnh Mai, bởi lịch làm việc bận rộn của chị. Tranh thủ trước khi lên lớp, chị dành cho chúng tôi một khoảng thời gian ngắn để trò chuyện. Với TS. Quỳnh Mai, yếu tố quan trọng nhất của một giảng viên cũng như nhà nghiên cứu trẻ, đó là lòng nhiệt huyết và sự cống hiến không mệt mỏi. Chị tâm sự: “Làm nghiên cứu là tìm tòi cái mới, và trong quá trình đó, thất bại luôn sẵn sàng chờ đón”.

    Nhớ lại quãng thời gian trước kia, chị Mai luôn cho rằng, mình đến với nghề là do duyên trời định. Đam mê theo đuổi khoa học, xuất phát điểm từ một cô sinh viên Khoa Sinh của trường, chị trúng tuyển trở thành nghiên cứu sinh tại Đức. Yêu thích việc giảng dạy, năm 2011 chị trở lại trường đại học với cương vị giảng viên khoa Sinh học. “Có người hỏi tôi sao lại chọn công việc giảng dạy, nghiên cứu khoa học. Tôi chỉ nói, mỗi công việc đều có cái khó, cái cực và mỗi người cảm nhận theo tinh thần và thái độ khác nhau”. Với đề tài “Nghiên cứu các mối liên quan giữa khả năng tập chống chịu của khoai tây trước các yếu tố nhiệt độ cao, hạn hán, độ mặn cao”, chị Mai mong muốn trong thời gian tới sẽ tìm ra những loại giống chống chịu tốt để khuyến cáo người dân chọn giống trồng phù hợp với điều kiện thời tiết hoặc vùng sản xuất.

    Cũng tại Khoa Sinh học, PGS.T.S Nguyễn Thị Hồng Vân, người đã có 16 năm gắn bó với khoa cho biết: "Ngoài việc giảng dạy, hướng dẫn sinh viên làm khóa luận, tôi còn hướng dẫn đội tuyển thi học sinh giỏi quốc tế, bồi dưỡng học sinh giỏi chuyên khoa học tự nhiên. Ngoài ra, tôi đang nghiên cứu đề tài thuộc lĩnh vực di truyền học và cơ sở phân tử di truyền các bệnh ở người. Phải hiểu về cơ sở phân tử của bệnh thì mới chẩn đoán, điều trị và định hướng trong việc sàng lọc và chẩn đoán sớm, vì thế tôi mong muốn những đóng góp của mình sẽ hỗ trợ cho công tác điều trị lâm sàng của các bác sĩ ở viện”. Bên cạnh thời gian giảng dạy, chị Vân còn viết sách nghiên cứu. Cuốn sách “Di truyền học sinh vật nhân sơ và virut” đã được xuất bản và phục vụ cho việc giảng dạy sau đại học của nhiều trường đại học khác.

    Tự nhận là một con người lạc quan, yêu đời, thế nên dù có khó khăn đến đâu, chị cũng vượt qua và đứng vững bằng chính năng lực của mình. Chị Vân luôn cho rằng, công việc của mình cũng giản dị, bình thường như bao người khác: “Làm khoa học là cả một sự hy sinh thầm lặng, điều này càng đúng khi nói về những người phụ nữ. Để cân bằng giữa công việc và gia đình, đối với chúng tôi không chỉ là một nghệ thuật sống, mà còn phải xuất phát từ tấm lòng và niềm đam mê, mới có thể thành công”.

    Những dấu ấn mang tên nhà nữ khoa học

    Qua 60 năm xây dựng và phát triển, Khoa Sinh học thuộcTrường đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN đã trở thành một trong các trung tâm hàng đầu của cả nước về đào tạo cán bộ từ trình độ đại học, đến thạc sĩ, tiến sĩ cũng như nghiên cứu khoa học thuộc các lĩnh vực khác nhau của ngành sinh học và công nghệ sinh học. Cùng với sự phát triển đó, tập thể nữ cán bộ khoa cũng phát triển và đạt được những thành tích quan trọng. Chị Lê Thu Hà, Phó Chủ nhiệm khoa Sinh học cho biết: “Đối với khoa học sinh học, chúng tôi có hai chuyên môn rộng. Một là thực nghiệm và một là đa dạng. Đối với các nữ cán bộ làm thực nghiệm, ngoài thời gian lên lớp còn phải làm việc trong phòng thí nghiệm. Đôi khi có những thí nghiệm chúng tôi phải nghiên cứu cả đêm. Với người theo hướng đa dạng phải đi thực địa lên rừng, xuống biển để thu mẫu. Với mỗi chuyên ngành, các cán bộ nữ nỗ lực hết mình để hoàn thành nhiệm vụ”.

    Ngoài việc giảng dạy, mỗi giảng viên nữ ở đây đều hướng dẫn sinh viên làm nghiên cứu khoa học. Trong vòng 5 năm trở lại, các chị đã tham gia chủ trì 83 đề tài nghiên cứu khoa học các cấp; trong đó có nhiều đề tài cấp Nhà nước và một đề tài cấp Nhà nước tiềm năng. Tiêu biểu như đề tài “Nghiên cứu các chất ức chế protease của HIV nhằm phát triển thuốc điều trị AIDS”, “Nghiên cứu tình trạng methyl hóa của một số gen và ứng dụng”; “Nghiên cứu sự vận chuyển kim loại nặng thông qua chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái một số hồ tự nhiên ở Hà Nội”... Nhiều kết quả nghiên cứu được đưa vào ứng dụng thực tiễn, có một công trình nghiên cứu được đăng ký sở hữu trí tuệ, nhiều chị được tặng bằng khen có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học.

    Với đặc thù hơn 60% số cán bộ là nữ, Khoa Sinh học luôn quan tâm tạo điều kiện phát triển cho các cán bộ, công nhân viên lao động nữ. Từ năm 1998, nữ cán bộ Khoa Sinh học đã thành lập Tổ tâm giao, là nơi để các chị em chia sẻ tâm tư nguyện vọng, kinh nghiệm bản thân. Gần 20 năm hoạt động, Tổ tâm giao luôn nhận được sự ủng hộ cả về tinh thần và vật chất của Ban chủ nhiệm Khoa. Chị Lê Quỳnh Mai, Phó Chủ tịch Công đoàn Khoa chia sẻ: “Tổ tâm giao là câu lạc bộ của cả thế hệ đi trước và thế hệ bây giờ, có những chị tham gia từ năm 1998 đến nay. Trong những buổi gặp mặt, hễ có vấn đề khó khăn trong công việc, gia đình hay nghiên cứu, mọi người sẽ cùng nhau chia sẻ để tìm cách tháo gỡ. Đó là những việc nhỏ nhưng lại trở thành nguồn động viên lớn với tập thể”.

    Để đạt được thành công ngày hôm nay, những người phụ nữ nghiên cứu khoa học đã phải trải qua nhiều chông gai, khó nhọc. Đằng sau mỗi bài giảng hay, mỗi giáo trình giá trị, mỗi công trình nghiên cứu khoa học xuất sắc của chị em phụ nữ, đều chất chứa những giọt mồ hôi, bao tâm huyết và nghị lực phi thường.

     

     Minh Châu / Báo Nhân dân điện tử